Malzeme Hesabı Terimleri Sözlüğü
Fire oranı, sarfiyat, net alan, desen raporu ve diğer tadilat malzemesi hesabı terimlerinin tanımları; her terimin hangi kategoride hangi adla geçtiği ve hesaba nasıl girdiği.
Her terim bu sitede tek bir anlamda kullanılır. Aynı kavramın kategoriye göre aldığı ad ve halk arasındaki karşılıkları terimin altında yazar. Terimler proje sahibi tarafından okunup onaylanmıştır; bir üretici belgesine dayanan değerler ilgili hesaplama sayfasında kaynağıyla verilir.
Ölçü ve miktar
- fire oranı (fire payı, zayiat)
Kesim, kırılma ve hatalı uygulama için alınan fazla malzemenin net ihtiyaca oranı. Döşeme düzenine ve malzemeye göre değişir; hesaba sonradan eklenir, ölçüye katılmaz.
Boyada: uygulama kaybı · Parkede: kesim firesi · Duvar kağıdında: desen eşleme firesi
- sarfiyat (tüketim)
Bir birim malzemenin kapladığı alan ya da birim alanda tüketilen malzeme. Boyada tek kat için m²/L, yapıştırıcı ve derz dolgusunda kg/m² olarak üreticinin teknik belgesinde verilir.
Boyada: yayılma alanı
- net alan
Kapı, pencere ve benzeri boşluklar düşüldükten sonra kaplanacak yüzeyin alanı. Malzeme miktarı bu alandan hesaplanır.
- brüt alan
Boşluklar düşülmeden önce yüzeyin toplam alanı; duvarlarda çevre uzunluğu × tavan yüksekliği.
- boşluk (kapı ve pencere boşluğu)
Kapı, pencere gibi kaplanmayacak alanlar. Boyada alan olarak düşülür; duvar kağıdında yalnızca bir şerit genişliğinden geniş olanlar şerit eksiltir.
- tavan yüksekliği
Zeminden tavana ölçülen iç yükseklik. Duvar alanını ve duvar kağıdı şerit boyunu doğrudan belirler.
- çevre uzunluğu
Odanın duvarları boyunca ölçülen toplam uzunluk; dikdörtgen odada 2 × (uzunluk + genişlik). Duvar alanı, süpürgelik ve duvar kağıdı hesabının başlangıcıdır.
- ambalaj (paket, koli)
Malzemenin satıldığı birim: boyada kutu, seramikte kutu (koli), parkede paket, duvar kağıdında rulo. Alışveriş listesi metrekare değil, bu birimi gösterir.
Boyada: kutu · Seramikte: kutu · Parkede: paket
- alışveriş listesi (malzeme listesi)
Hesaplanan tüm malzemelerin satın alınabilir birimleriyle bir arada listelendiği, düzenlenebilir sonuç. Bu sitenin asıl çıktısıdır.
Boya
- iç cephe boyası (iç mekan boyası, plastik boya, su bazlı boya)
İç mekân duvar ve tavanlarına uygulanan, çoğunlukla su bazlı boya. Halk arasında “plastik boya” ya da “su bazlı boya” olarak da anılır.
- astar
Boyadan önce yüzeyi sabitleyen ve boyanın tutunmasını sağlayan tek kat uygulama. Boya gibi iki kat hesaplanmaz.
- kat
Yüzeyin tamamına yapılan bir tam uygulama. Üreticiler iç cephe boyasında genellikle en az iki kat önerir; miktar kat sayısıyla çarpılır.
- macun (saten macun)
Boyadan önce yüzeydeki çatlak ve bozuklukları düzelten dolgu malzemesi; saten macun en yaygın türüdür.
- boya rulosu
Boyayı yüzeye yaymak için kullanılan silindir aplikatör. Duvar kağıdı rulosuyla karışmaması için “boya rulosu” denir.
- boya fırçası
Köşe, kenar ve rulo girmeyen yerlerde boya uygulamak için kullanılan fırça.
- maskeleme bandı (boya bandı)
Boyanmayacak kenarları korumak için yapıştırılan, iz bırakmadan sökülen bant; boya bandı da denir.
Seramik
- seramik (seramik karo, fayans)
Zemin ve duvar kaplamasında kullanılan pişmiş seramik karo. “Fayans” sözcüğü halk arasında çoğunlukla duvar seramiğini ifade eder.
- seramik yapıştırıcısı (yapıştırıcı)
Seramiği yüzeye yapıştıran çimento esaslı harç. Tüketimi tarak dişi ölçüsüne göre değişir ve kg/m² olarak üretici belgesinden alınır.
- derz dolgusu (derz malzemesi, fuga)
Karolar arasındaki derzleri dolduran malzeme; ustalar “fuga” da der. Miktarı derz genişliği, karo ebadı ve karo kalınlığına bağlıdır.
- derz çubuğu
Karolar arasında eşit derz bırakmak için kullanılan plastik ayırıcı.
- köşe profili
Seramik kaplamanın dış köşelerini ve bitişlerini kapatan metal ya da plastik profil; boy olarak satılır.
- döşeme deseni
Karoların yüzeye yerleştirilme düzeni: düz, kaydırmalı (tuğla) ya da diyagonal. Fire oranını belirleyen ana etkendir.
- diyagonal döşeme (çapraz döşeme)
Karoların duvara 45° açıyla döşendiği düzen; çapraz döşeme de denir. Kenarlarda daha çok kesim olduğu için fire %10–15’e çıkar.
Laminant parke
- laminant parke (laminat parke)
Lamine tabakalardan oluşan, paketle satılan zemin kaplaması. TDK yazımı “laminant parke”dir; “laminat parke” yaygın kullanımdır.
- parke altı şilte (şilte)
Laminant parkenin altına serilen ses ve nem yalıtım tabakası; rulo ile satılır ve fire payı gerekmez.
- süpürgelik
Zemin kaplaması ile duvar arasındaki genleşme boşluğunu kapatan kenar çıtası; boy olarak satılır ve ek yapılabilir.
- geçiş profili
İki zemin kaplamasının birleştiği yerde, genellikle kapı eşiğinde kullanılan profil. Her kapı tek parça geçildiği için boy başına kapı sayılır.
- genleşme payı
Laminant parkenin ısı ve nemle genleşebilmesi için duvar kenarlarında bırakılan boşluk; atlanırsa parke kabarır.
Laminant Parke hesaplama araçları · Laminant Parke projesi planla
Duvar kağıdı
- duvar kağıdı
Duvarları kaplamak için rulo halinde satılan, yapıştırıcıyla uygulanan kağıt ya da vinil kaplama.
- duvar kağıdı rulosu
Duvar kağıdının satıldığı birim; genişliği ve uzunluğu ürüne göre değişir ve rulodan kaç şerit çıktığı bu ölçülerle belirlenir.
- desen raporu (desen tekrarı)
Desenin düşeyde kendini tekrar ettiği mesafe; desen tekrarı da denir. Her şerit desenin aynı noktasından başlamak zorunda olduğu için şerit boyu bu mesafenin tam katına yuvarlanır.
- duvar kağıdı yapıştırıcısı (duvar kağıdı tutkalı)
Duvar kağıdını duvara tutturan, genellikle toz halinde satılan ve suyla hazırlanan yapıştırıcı; duvar kağıdı tutkalı da denir.
- duvar kağıdı şeridi
Rulodan duvar yüksekliğine göre kesilen tek parça; şerit sayısı rulo sayısını belirler.
Duvar Kağıdı hesaplama araçları · Duvar Kağıdı projesi planla